Bilgisayarlar Düşünebilir mi?

Felsefede, psikolojide ve yapay zeka konusunda baskın olan görüş, insan beyninin işlevleriyle sayısal bilgisayarların işlevleri arasındaki benzerlikleri vurgulayan görüştür. Bu görüşün en aşırı biçimi de, beynin yalnızca bir bilgisayar olduğunu, aklınsa yalnızca bir bilgisayar programı olduğunu vurgular. Bu görüşü şöyle özetleyebilirim: Beyne göre akıl, bilgisayarın donanımına göre program gibidir.

Bu görüş, insan beyni konusunda, temel olarak biyolojik hiçbir şeyin olmadığı sonucuna varmaktadır. Sonsuz sayıda farklı türleri olan bilgisayarların donanımları gibi, beyin de yalnızca insan zekasını oluşturan programları saklar. Bu bakış açısına göre, ne olursa olsun, doğru bir programı ve doğru girdileri ve çıktıları olan herhangi bir fiziksel sistem, tam olarak sizin ve benim zekamızla aynı anlamda bir zekaya sahip olacaktır. Böylece, örneğin bira kutularından rüzgar gücüyle çalışan bir bilgisayar yaparsanız ve onun doğru bir programı varsa, bu bilgisayar zekaya sahip olacaktır. Ve asıl sorun, bildiğimiz kadarı ile bu bilgisayarın duyguları ve düşünceleri olması gerektiğidir; çünkü onun duyguları ve düşünceleri olması için bütün yapılacak olan şudur: doğru programı koymak.

Bu düşüncede olan birçok insan, henüz böyle zeka denilebilecek programlar tasarımlamadığımızı düşünüyorlar. Ama onlar arasında bile, bilgisayar bilimcilerin insan beyninin ve zekasının dengi olabilecek donanımları ve programları hazırlamalarının ancak zaman sorunu olduğu konusunda düşün birliği vardır. Bunlar, insanların ve hayvanların zekalarına her bakımdan benzeyen yapay beyinler ve zekalar olacaktır.

Yapay zeka konusunun dışında olan birçok insan için, birinin böyle bir görüşe inandığını keşfetmek çok şaşırtıcıdır.

MIT’den (Massachusetts Institute of Technology) Marvin Minsky, gelecek kuşak bilgisayarların o denli zeki olacağını söylüyor ki, ona göre “bunlar, evlerde kedi, köpek gibi bulunmamıza istekli olurlarsa, kendimizi şansı saymalıymışız”.

Benim sayısal bilgisayarlar alanında abartılmış savlar bakımından en beğendiğim kişi olan John McCarthy, “yapay zeka” terimini bulan kişidir. McCarthy, “Makinelerin, inanç bakımından, termostatlar kadar basit düşündükleri söylenebilir” demektedir. Ona göre, gerçekten de sorun çözme yeteneği olan hemen hemen hiçbir makinenin, çözdüğü konuda inancı olmadığı söylenebilir. McCarthy’nin cesaretini çok beğeniyorum. Bir zamanlar ona, “Senin termostatının ne tür inançları var?” diye sormuştum. Yanıtı şu oldu: “Benim termostatımın üç tür inancı var: Burası çok sıcak, burası çok soğuk ve burası normal”. Bir filozof olarak, basit bir nedenden dolayı bu savlardan hoşlanıyorum. Bunlar hiçbir felsefecide tanık olamayacağımız denli apaçık söylenmiş savlardır.

Kaynak: John Searle, 'Akıllar, Beyinler ve Bilim'

İlgili Aramalar: bilgisayarlar düşünebilir mi